समाधीच्या नऊ पायऱ्या

समाधीच्या नऊ पायऱ्या

समाधीकडे नेणारे नऊ टप्पे.

१. समीरच्या मनात कुतूहल निर्माण होते. आयुष्यात हवी असलेली प्रत्येक गोष्ट त्याच्याकडे आहे. पण एका विशिष्ट मित्राला भेटल्यानंतर त्याला अस्वस्थता जाणवू लागते. आता त्याला सामान्य दैनंदिन जीवनाच्या पलीकडे काय आहे, हे जाणून घ्यायचे आहे.

२. समीर ध्यान करण्यास सुरुवात करतो; मन शांत करण्यासाठी तो आपला आवडता विषय, एखादी वस्तू किंवा श्वासोच्छ्वास यांवर लक्ष केंद्रित करतो.

३. समीर आपल्या साधनेत सातत्य राखतो. काही महिन्यांनंतर त्याला जाणवू लागते की विचार येतात आणि जातात, पण आतमध्ये एक पोकळ अंधार आहे जो त्याच्या विचारांची जाणीव ठेवतो.

४. समीरला अशा एका जाणिवेचे (साक्षीभावाचे) अस्तित्व जाणवते जी विचारांपासून वेगळी आहे. ती जाणीव विचारांची साक्ष असते. हळूहळू ही जाणीव अधिक घट्ट होते आणि एक वास्तव बनते.

५. सातत्यपूर्ण साधनेमुळे समीरला जाणवते की ती जाणीव आता अधिक शक्तिशाली झाली आहे. आता ती जाणीव केवळ श्वासोच्छ्वासाची साक्ष देत नाही, तर ‘स्वतःच्या श्वासाचे निरीक्षण करणाऱ्या समीरचीही’ साक्ष देते. समीरला समजते की आतली ती जाणीव, केवळ श्वासाची जाणीव ठेवणाऱ्या त्याच्या (समीरच्या) जाणिवेपेक्षा कितीतरी अधिक शक्तिशाली आहे. समीरची जाणीव ही केवळ एक उसने घेतलेली जाणीव होती, जी अनंत जाणिवेच्या त्या विशाल स्रोतातून आली होती; तो स्रोत संपूर्ण जगाचीही जाणीव ठेवतो. समीर या नव्याने सापडलेल्या जाणिवेशी मैत्री करतो.

६. समीर या जाणिवेत पूर्णपणे विलीन होतो. तो त्या जाणिवेशी एकरूप होतो.

७. समीर आणि संपूर्ण संसार यांचे अस्तित्व उरत नाही; केवळ अनंत जाणीव उरते. “अहं ब्रह्मास्मि” (मीच ब्रह्म आहे). समीरचे अस्तित्व गळून पडते, पण ‘मी’पणा (जुनी सवय) तसाच राहतो.

८. कालांतराने, त्या ‘मी’पणाची (अस्मितेची) गरज उरत नाही. ती जाणीव स्वतःच्या अस्तित्वासाठी स्वयंपूर्ण असते.

९. समीरला त्याचे खरे स्वरूप सापडते. तिथे आनंद आहे, परमानंद आहे, पण “मला आत्मज्ञान झाले आहे” असे म्हणणारे कोणीही उरत नाही. संसार उरत नाही. जागृती झालेली असते आणि एक गूढ ‘शून्य’ अवस्था उरते – जी शब्दांत मांडता येत नाही, पण तीच ‘खरे स्वरूप’ असते.

पुढे कधीतरी, कोणीतरी समीरला विचारते, “आपले खरे स्वरूप काय आहे?”

समीर स्मितहास्य करतो. तो योग्य व्यक्तीने योग्य प्रश्न विचारण्याची वाट पाहत आहे.