चेतना विरुद्ध मन

चेतना विरुद्ध मन

शांतता हा अस्तित्वाचा स्वभाव आहे, आणि अस्वस्थता हा मनाचा स्वभाव आहे.

अस्तित्व म्हणजे स्थिर हवा आहे, आणि वासना म्हणजे इकडे-तिकडे वाहणारा वारा आहे.

हवेशिवाय वाऱ्याचे अस्तित्व असू शकत नाही, पण वाऱ्याशिवाय हवेचे अस्तित्व असू शकते.

मन नेहमीच एकामागून एक उद्दिष्टे निर्माण करून आपल्या हालचालींचे समर्थन करत असते.

परंतु या अनंत अस्तित्वाच्या शांत महासागरात जाण्यासाठी असे कोणतेही ठिकाण नाही; तिथे कोणतीही हालचाल नाही; हालचाल हा केवळ आपल्या मनाचा एक भ्रम आहे.

हे एखाद्या बाथटबमध्ये पोहण्यासारखे आहे; तुम्हाला कदाचित वाटेल की तुम्ही कुठेतरी पुढे जात आहात, पण प्रत्यक्षात तुम्ही कुठेही जात नसता.

आपल्या हालचाली—मग त्या शारीरिक असोत वा मानसिक—एका निश्चित, चार-मितीय आणि सुव्यवस्थित जगात घडत असतात.

परंतु अनंत अस्तित्व हे एकजिनसी असते, त्याला कोणत्याही मिती (dimensions) नसतात आणि त्याची विभागणी करता येत नाही.

महासागरात पाण्याचा एखादा थेंब प्रवास कसा करू शकतो? तो थेंब स्वतःही एक महासागरच असतो.

तुम्ही अवकाशाचे एखादे फूल कसे निर्माण करणार? ते फूल स्वतःही अवकाशच असते.

महासागर अदृश्य असतो, आणि अवकाशही तसेच असते.

तरीही, स्वतःला एक वेगळे अस्तित्व—म्हणजेच ‘मी’—मानून आपण ज्याची विभागणी करणे अशक्य आहे, त्याचीच विभागणी करून टाकली आहे.

आणि या अज्ञानातूनच आपण वासना, आवडी-निवडी निर्माण केल्या आहेत आणि तेव्हापासून आपण सतत धावतच सुटलो आहोत.

ध्यानाच्या माध्यमातून या धावपळीचा व्यर्थपणा, विभागणी करणाऱ्या ‘मी’चा भ्रम आणि अस्तित्वाच्या अविभाज्य महासागराचे सत्य ओळखा; आणि शांततापूर्ण जीवन जगा.

कोणाचाही किंवा कशाचाही निषेध, टीका अथवा न्यायनिवाडा करू नका (हे तुमचे काम नाही).

कशानेही किंवा कोणाकडूनही प्रभावित होऊ नका (स्वतः अस्तित्वापेक्षा श्रेष्ठ असे कोणीही नाही, आणि ते अस्तित्व प्रत्येकाच्या आतच वसलेले आहे).

कोणालाही किंवा कशालाही सुधारण्याचा प्रयत्न करू नका, अथवा न मागितलेला सल्ला देऊ नका (तुमची बुद्धिमत्ता ही वैश्विक बुद्धिमत्तेच्या सूर्यासमोर एका लहानशा दिव्यासारखी आहे; ती वैश्विक बुद्धिमत्ता सर्वत्र प्रकट होत असते, पण केवळ शांततेच्या रूपात).

कशाचीही किंवा कोणाचीही वासना बाळगू नका (तुम्ही स्वतःच आधीपासूनच परिपूर्ण आहात).

आणि तुमच्या अंतर्मनातून उमटणाऱ्या अद्भुत शांततेची जाणीव करून घ्या; ही शांतताच सर्वोपरि आहे.

सराव केल्यावर, तुम्हाला या शांततेचा हळूहळू लळा लागेल (प्रेम वाटू लागेल); ही शांतता केवळ तुम्हालाच अनुभवता येईल, पण तुम्ही ती कोणाशीही वाटून घेऊ शकणार नाही.