अस्तित्व विरुद्ध मन

अस्तित्व विरुद्ध मन

शांतता हा अस्तित्वाचा स्वभाव आहे, आणि अस्वस्थता हा मनाचा स्वभाव आहे.

अस्तित्व म्हणजे स्थिर हवा आहे, आणि वासना म्हणजे इकडे-तिकडे वाहणारा वारा आहे.

हवेशिवाय वाऱ्याचे अस्तित्व असू शकत नाही, परंतु वाऱ्याशिवाय हवेचे अस्तित्व असू शकते.

मन नेहमीच एकामागून एक ध्येये निर्माण करून आपल्या हालचालींचे समर्थन करत असते.

परंतु या अनंत अस्तित्वाच्या शांत महासागरात जाण्यासाठी असे कोणतेही ठिकाण नाही; तिथे कोणतीही हालचाल नाही; हालचाल हा केवळ आपल्या मनाचा एक भ्रम आहे.

हे एखाद्या बाथटबमध्ये पोहण्यासारखे आहे; तुम्हाला कदाचित वाटेल की तुम्ही कुठेतरी पुढे जात आहात, पण प्रत्यक्षात तुम्ही कुठेही जात नसता.

आपल्या हालचाली—मग त्या शारीरिक असोत वा मानसिक—एका निश्चित, चार-मितीय आणि सुव्यवस्थित जगात घडत असतात.

परंतु ते अनंत अस्तित्व, जे एकसमान आणि अखंड आहे, त्याला कोणत्याही मिती (dimensions) नसतात आणि त्याचे विभाजन करता येत नाही.

पाण्याचा एखादा थेंब महासागरात प्रवास कसा करू शकतो? तो थेंब स्वतःच महासागर असतो.

तुम्ही अवकाशाचे एखादे फूल कसे निर्माण करणार? ते फूल स्वतःच अवकाश असते.

महासागर अदृश्य असतो, आणि तसेच अवकाशही असते.

तरीही, स्वतःला एक वेगळे अस्तित्व—म्हणजेच ‘मी’—मानून, आपण त्या अविभाज्य गोष्टीचे विभाजन केले आहे.

आणि या अज्ञानातूनच आपण वासना, आवडी-निवडी निर्माण केल्या आहेत आणि तेव्हापासून आपण सतत धावतच सुटलो आहोत.

या धावपळीचा व्यर्थपणा ओळखा; विभाजन करणाऱ्या त्या ‘मी’पणाचा भ्रम ओळखा; आणि ध्यानाच्या माध्यमातून अस्तित्वाच्या त्या अविभाज्य महासागराचे सत्य जाणून घ्या, व शांततापूर्ण जीवन जगा.

कोणाचाही किंवा कशाचाही निषेध, टीका अथवा न्यायनिवाडा करू नका (हे तुमचे काम नाही).

कशानेही किंवा कोणाकडूनही प्रभावित होऊ नका (स्वतः अस्तित्वापेक्षा श्रेष्ठ असे कोणीही नाही, आणि ते अस्तित्व प्रत्येकाच्या आतच वसलेले आहे).

कोणालाही किंवा कशालाही सुधारण्याचा प्रयत्न करू नका, अथवा न मागितलेला सल्ला देऊ नका (तुमची बुद्धिमत्ता ही त्या वैश्विक बुद्धिमत्तेच्या सूर्यासमोर एका लहानशा दिव्यासारखी आहे; ती वैश्विक बुद्धिमत्ता सर्वत्र प्रकट होत असते, पण ती केवळ शांततेतच व्यक्त होते).

कशाचीही किंवा कोणाचीही कामना करू नका (तुम्ही स्वतःच आधीपासूनच परिपूर्ण आहात).

आणि तुमच्या अंतर्मनातून उमटणाऱ्या त्या अद्भुत शांततेची जाणीव करून घ्या; ही शांतताच सर्वोपरि आहे.

सराव केल्यावर, तुम्हाला या शांततेचा हळूहळू लळा लागेल (किंवा तिच्याशी प्रेम जडेल); ही अशी अनुभूती असेल जी केवळ तुम्हालाच ज्ञात असेल, पण तुम्ही ती कोणाशीही वाटून घेऊ शकणार नाही.